Materiały do gruntowania i powierzchniowej impregnacji

Do tej grupy materiałów zalicza się zasadniczo materiały niepigmento-wane, służące do powierzchniowego nasycania drewna w celu uodpor­nienia go na działanie czynników zewnętrznych, zwiększenia przyczep­ności   do podłoża  następnie  nakładanych  warstw  powłoki  lub   w  celu zmniejszenia chłonności spoiwa lakierniczego przez drewno. Do tej grupy materiałów zalicza się pokosty, niektóre ksyłamity oraz niektóre lakiery.

Nasycenie powierzchni drewna wymienionymi materiałami w niektórych przypadkach może stanowić ostateczne wykończenie, np. nasycenie go­rącym pokostem narzędzi stolarskich, lub pierwszą operację związaną z nałożeniem warstw powłoki z niektórych materiałów.

Pokosty dzielą się na naturalne, sztuczne i syntetyczne. Pokosty naturalne dzielą się na lniane i konopne. Po­kosty lniane są produktami wygrzewania odbiałczonego lub rafinowane­go oleju lnianego w temp. 150—280°C z dodatkiem sykatyw. Wzależ-ności od rodzaju użytej sykatywy wyróżnia się dwie odmiany pokostu lnianego:
pokost A — lniany na sykatywie olejnej, pokost B — lniany na sykatywie żywicznej. Pokosty konopne są otrzymywane w analogiczny sposób z ole­ju konopnego.

Pokosty sztuczne i syntetyczne zastępują po­kosty naturalne w pracach malarsko-lakierniczych. W zależności od składu recepturowego wyróżnia się:
pokost sztuczny A — jest to roztwór olejów schnących i pół-schnących (min. 16%) z żywiczanem wapnia (32%) w rozpusz­czalnikach organicznych (25%) z dodatkiem sykatyw, pokost sztuczny B — jest to roztwór olejów schnących i pół-sehnących (min, 21%) z żywiczanem wapnia (16%) i żywicą fe­nolową Baltol CG7 (16%) w rozpuszczalnikach organicznych (47%) z dodatkiem sykatyw.

Pokost syntetyczny Akrol stanowi plastyfikowany roztwór po­listyrenu i oligomerów akrylowych (min. 40%) w rozpuszczalnikach orga­nicznych (do 60%). Ważniejsze właściwości pokostów naturalnych, sztucz­nych i syntetycznych przedstawiono w tab. 1.4. Podział i parametry po­kostów naturalnych przytoczono wg dawnej normy BN-75/6118-32. Ak­tualna norma z 1982 r. uwzględnia tylko jeden pokost naturalny lniany i dopuszcza dodatki innych olejów roślinnych w ilości do 30%. Właści­wości i zastosowanie tego pokostu są zbliżone do omówionych wyżej.

Ksyłamity stanowią mieszaninę związków chloropochodnych, przeważnie naftalenu i fenolu, z olejami węglo- i naftopochodnymi. Za­bezpieczają one drewno przed owadami i grzybami, niektóre z nich nisz­czą grzyby i owady. Znane są: ksylamit destylowany, żeglarski, popu­larny i super. Najważniejsze w tej grupie materiałów to ksylamit de­stylowany i żeglarski, które mogą być stosowane jako grunty pod far­bę; pozostałe ksyłamity ze względu na dużą toksyczność zostały wyco­fane z produkcji.

Ksylamit destylowany stolarski stanowi mie­szaninę chloropochodnych naftalenu, fenolu i benzenu z olejami nafto i węgłopochodnymi. Służy on do zabezpieczania elementów budowlanych z drewna przed niszczącym działaniem grzybów domowych, pleśni, owa­dów, bakterii. Jest to jasnobrunatna ciecz o specyficznym, przemijającym zapachu. Nie zmienia barwy drewna, nie przebija przez powłoki ma-larsko-lakiernicze. Może być stosowany jako grunt pod farby olejne, lakiery i emalie.